روز عرفه و دعای اخلاقی- عرفانی عرفه از شهید الشّهداء علیه السّلام :

دعای شریفه ی عرفه از جمله ادعیه ی مهم و کارسازی است که با داشتن مضامین لطیف، عالی، اصیل، سنگین و انسان ساز در میان ادعیه ی مأثوره از ائمّه ی معصومین علیهمالسّلام از جایگاه ویژه ای برخوردار است.
دعای عرفه از مُنشَئات جناب سیّد الشّهداء شهید الشّهداء غریب الغرباء شرط سوم کلمه ی لا اله الاّ الله ؛ حضرت امام حسین بن فاطمه علیهما السّلام است که در روز نهم ماه ذیحجّه آن را انشاء فرمودند و به عبارتی دَحوُ الأرض قیام خود را با این دعای انسان ساز آغاز نمودند و مسیر انسانی و الهی خود را به سوی سرزمین پر از اسرار و معارف کربلا ادامه دادند تا قیام انسان ساز و عالم ساز ایشان از مکان دحو الأرض عالم و نظام هستی یعنی بیت عتیق، مکّه مکرّمه شروع شود و در این دحو الارض انسانی و عرشی و ارضی میزان و مقدار تبعیّت انسان ها از خلیفه الله و خلیفه الرّسول و امام معصوم صاحب عصمت علیه الصّلاه و السّلام مشخّص شود و نفس ناطقه ی افراد در ترازو و میزان امتحان و ابتلاء در میزان قسط نفس ناطقه ی امام معصوم و امام زمان آن دوران یعنی امام حسین بن علی علیهما السّلام سنجیده شود.

شب نهم : شب عرفه‏ است. از ليالى متبرّكه و شب مناجات با قاضى الحاجات است و توبه در آن شب مقبول و دعا در آن مستجاب است و كسى كه آن شب را به عبادت به سرآورد، اجر صد و هفتاد سال عبادت داشته باشد .
1- دعا : روايت شده هر كه اين دعا را در شب عرفه يا در شب هاى جمعه بخواند، خداوند او را بيامرزد : اللَّهُمَّ يَا شَاهِدَ كُلِّ نَجْوَى وَ مَوْضِعَ كُلِّ شَكْوَى وَ عَالِمَ كُلِّ خَفِيَّةٍ وَ مُنْتَهَى كُلِّ حَاجَةٍ يَا مُبْتَدِئاً بِالنِّعَمِ عَلَى الْعِبَادِ يَا كَرِيمَ الْعَفْوِ يَا حَسَنَ التَّجَاوُزِ رَحْمَتِكَ الْوَاسِعَةِ إِنَّ عَطَاءَكَ لَمْ يَكُنْ مَحْظُوراً وَ أَنْتَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ* بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ‏

. 2- دعا : بخواند دعاى اللّهمّ من تعبأ و تهيأ ... را كه در روز عرفه و شب و روز جمعه نيز وارد است.

3- زيارت : امام حسين عليه السّلام و زمين كربلا را زيارت كند و در آنجا تا روز عيد بماند تا آن كه از شرّ آن سال نگاه داشته شود.

روز نهم : روز عرفه و از اعياد عظيمه است‏ . روايت شده كه: حضرت امام زين العابدين عليه السّلام در روز عرفه صداى سائلى را كه از مردم سؤال مى‏نمود شنيد. به او فرمود : واى بر تو آيا در اين روز از غير خدا سؤال مى‏كنى وحال آن كه اميد مى‏رود در اين روز براى بچّه‏هاى در شكم آن كه فضل خدا شامل آنها شود و سعيد شوند.

1- روزه : شيخ كفعمى در مصباح فرموده مستحب است روزه ي روز عرفه براى كسى كه از د.
2- غسل : مستحب است غسل پيش از زوال.

3- زيارت : امام حسين عليه السّلام‏ را زيارت کند كه مقابل هزار حج و هزار عمره و هزار جهاد بلكه بالاتر است و احاديث در كثرت فضيلت زيارت آن حضرت عيله السّلام در اين روز متواتر است و اگر كسى توفيق يابد كه در اين روز در تحت قبّه ي مقدّسه ي آن حضرت باشد ثوابش كمتر از كسى كه در عرفات باشد نيست بلكه زياده و مقدّم است. در روز و شب عرفه زيارت امام حسين عليه السّلام را انجام دهد.

4- نماز : چون وقت زوال شد زير آسمان رود و نماز ظهر و عصر را با ركوع و سجود نيكو به عمل آورد و چون فارغ شود دو ركعت نماز كند در ركعت اوّل بعد از حمد، توحيد و در دوم بعد از حمد، قُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ را بخواند .

5- نماز : بعد از آن چهار ركعت نماز گزارد در هر ركعت بعد از حمد توحيد پنجاه مرتبه بخواند فقير گويد كه اين نماز همان نماز حضرت اميرالمؤمنين عليه السّلام است كه در اعمال روز جمعه گذشت‏ .

6- دعاى امّ داود .

7- دعاي صحيفه سجّاديه : بخوان در اين روز با خشوع و رقّت، دعاى امام زين العابدين عليه السّلام را كه در صحيفه كامله سجّاديه است و آن دعاى چهل و هفتم است و مشتمل است بر جميع مطالب دنيا و آخرت صلوات الله على منشيها .

8- دعاي عرفه امام حسين عليه السّلام : و از جمله دعاهاى مشهور اين روز دعاى حضرت سيّد الشّهداء عليه السّلام است . بشر و بشير پسران غالب اسدى روايت كرده‏اند كه : پسين روز عرفه در عرفات در خدمت آن حضرت بوديم پس از خيمه خود بيرون آمدند با گروهى از اهل بيت و فرزندان و شيعيان با نهايت تذلّل و خشوع پس در جانب چپ كوه ايستادند و روى مبارك را بسوى كعبه گردانيدند و دست ها را برابر رو برداشتند مانند مسكينى كه طعام طلبد و اين دعا را خواندند : الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَيْسَ لِقَضَائِهِ دَافِعٌ وَ لَا لِعَطَائِهِ مَانِعٌ... .

9- دعاي عشرات : شايسته است دعاى عشرات را كه در هر صبح و شام مستحب است خواندن آن، در آخر روز عرفه ترك نكنند ( مفاتيح الجنان . فصل ششم . در اعمال ماه ذي الحجّه ) .